Constraints
- Waar zitten de beperkingen voor mijn groei?
- Welke is de eerste, en in welke periode?
- Hoe los ik die op zonder extra financiering?
- En wat houdt mij daarna tegen?
Eén voor één, de goedkoopste route eerst.
Ik zie per periode wat mijn groei als eerste tegenhoudt. Algodyn rekent de routes eruit door: eerst mijn werkkapitaal, dan pas de bank. Ik voer er één door en zie wat daarna aan de beurt is.
Een grens is geen beperking.
Ik zet grenzen, en mijn bank zet er ook. Een kasbodem, een convenantnorm, een maximum op een regel.
De beperking is er maar één: de grens die mijn groei als eerste tegenhoudt.
Een lijst van al mijn grenzen zegt dus nog niets. De vraag is welke als eerste aan de beurt is, wanneer, en met hoeveel.
Uit het product
In een model met een faciliteit, drie convenantnormen en een maximum op een regel doen alle vijf mee. Algodyn toont ze allemaal, ook met speling, en zet er één bovenaan. Heeft die faciliteit in oktober 2027 een tekort van € 14.000, dan is dat de beperking; de andere grenzen volgen daaruit of houden nog speling.
De vijf focusstappen.
Eliyahu Goldratt beschreef deze vijf stappen in The Goal (1984). De stelling eronder: elk systeem heeft op enig moment één beperking die bepaalt wat het geheel presteert. Verbeteren wat niet de beperking is, verhoogt de uitkomst van het geheel niet.
| Stap | De theorie | Wat Algodyn ervan doet |
|---|---|---|
| 1. Identificeren | Wijs de beperking van het systeem aan. | Algodyn wijst die aan per periode, met de maand en het tekort erbij. |
| 2. Benutten | Haal eruit wat erin zit, zonder te investeren. | De eerste routes verzetten geen grens: sneller innen, eerder factureren, later betalen. |
| 3. Afstemmen | Laat al het andere zich naar de beperking voegen. | Niet gebouwd. Het Groeiplan voegt zich niet naar de eerste beperking; het verwijst er wel naar door. |
| 4. Verheffen | Nu pas mag het geld kosten: meer capaciteit, meer financiering. | Een hogere faciliteit staat altijd ónder de werkkapitaalroutes, en alleen bij de kasbeperking. |
| 5. Herhalen | Terug naar stap 1 zodra de beperking weg is. | Elk voorstel noemt de volgende beperking. Een pad loopt door tot er niets meer over is. |
Vier van de vijf stappen zitten in het product. Afstemmen is er niet: een groeiplan doorvoeren dat de eerste beperking negeert, houdt Algodyn niet tegen.
Wat Algodyn aanwijst.
Ik zie welke grenzen meedoen, in welke periode er één als eerste aan de beurt is, en met hoeveel.
Welke grenzen meedoen
- De financieringsruimte. De kasbodem is min de rekening-courantfaciliteit. Zonder faciliteit is de bodem nul, en dat is ook een grens.
- De convenantnormen. Leverage, DSCR en solvabiliteit, per kwartaal.
- De min- en maxgrens per regel, zodra het scherm die meegeeft. Doet het dat niet, dan blijft het bij de eerste twee.
Per periode, met tekort
- Elke maand die de bodem raakt telt mee, niet alleen de eerste.
- Per jaar staat er wat de eerste beperking is; een jaar zonder beperking heet vrij.
- Bij de kas is het tekort een bedrag. Bij een convenant is geld de verkeerde maat: daar staat de afstand tot de norm, in de norm zelf.
- Binden twee grenzen even hard, dan heet dat gelijkspel: geen van beide is dan de beperking.
- Een beperking in een al gerealiseerde maand wordt genoemd, maar krijgt geen route: daar valt niets meer te sturen.
Bindt er niets, dan zegt Algodyn dat ook. Dat is een uitkomst, geen leeg scherm.
De routes eruit.
Eerst haal ik eruit wat er al is. Pas daarna ga ik naar mijn bank.
Uit het werkkapitaal
| Route | Wat er verandert |
|---|---|
| Debiteurendagen (DSO) verkorten | Sneller factureren en strakker innen; de omzet verandert niet, alleen het moment van betaling. |
| Nog te factureren verkorten | Eerder factureren wat al geleverd is. |
| Crediteurendagen (DPO) verlengen | Later betalen binnen de afgesproken termijn. Een afspraak met de leverancier. |
| Werkkapitaal over de hele breedte | Alle drie tegelijk, elk met hetzelfde aantal dagen. |
Elke route wordt geprobeerd in stappen van 3, 7, 15 en 30 dagen. De kleinste stap die de beperking wegneemt is het voorstel. Hele dagen, geen decimalen.
Daarna pas de bank
Een hogere rekening-courantfaciliteit staat alleen bij de kasbeperking, en altijd onder de werkkapitaalroutes. Het bedrag is het tekort zelf, naar boven afgerond op een rond getal. Deze route verzet de grens in plaats van hem te benutten, en het model boekt geen rente over de extra ruimte.
Wat er bij elke route staat
- Of hij de beperking wegneemt, of alleen helpt.
- De stand van de beperking vóór en ná.
- Welke andere grenzen door deze route aan de beurt komen.
- Wat er daarna de beperking is.
Doorvoeren
Ik lees de route, ik bevestig, en Algodyn voert hem door. Eén stap terug, en alles staat weer zoals het stond. Daarna staat de volgende beperking er meteen.
En dan de volgende.
Ik los er één op, en de volgende staat er al. Zo werk ik naar een plan dat houdt.
Wat “houdt” betekent
Een base case is het plan waarin geen enkele ingestelde grens de forecast nog tegenhoudt. Niet het hoogste plan: die maat kent dit model niet. Algodyn draait de vier stappen door tot er niets meer over is, en toont dat als één pad.
De remmen op dat pad
- Hoogstens 30 dagen per driver over het hele pad.
- Hoogstens één verhoging van de faciliteit.
- Hoogstens zes ronden.
- Een stap moet minstens vijf procent van het tekort wegnemen.
Het model kiest niet namens jou
Algodyn rekent het pad door en laat het zien. Doorvoeren doe ik zelf, na een bevestiging. Wat overblijft is soms een besluit over het plan: meer eigen vermogen, minder investeren, een ander tempo.
Waar de theorie ophoudt.
- Eén beperking tegelijk is hier een aanname. In een forecast van vijf jaar kan de eerste beperking per periode verschillen: kas in jaar één, een convenant in jaar drie. Daarom antwoordt Algodyn per periode.
- Twee beperkingen tegelijk dekt de theorie niet mooi. Kas oplossen met een lening verslechtert de solvabiliteit. Daarom wordt elk voorstel tegen álle grenzen nagerekend, niet alleen tegen de grens die het adresseert.
- Doorvoer in de zin van Goldratt is niet de marge in dit model. Doorvoer is bij hem de opbrengst min de werkelijk variabele kosten; dit model rekent met een brutomarge die andere kosten kan bevatten. Zolang die definitie ontbreekt, gebruiken wij het woord doorvoer niet als maat. Het woord doorvoeren op het scherm betekent iets anders: een route toepassen.
- De rangschikking gaat op geldelijke omvang, niet op wat de doorvoer kost. Dat is dezelfde reden: de maat ontbreekt.
- De denkprocessen van Goldratt zitten niet in het product. Een verdampende wolk is gespreksgereedschap voor een beleidsbeperking. Dat is advieswerk.
- De herhaling heeft remmen nodig, en die zijn zichtbaar. Zonder budget per driver stelt een lus in vier ronden 120 dagen sneller innen voor. Zonder nuttigheidsdrempel gaat een heel dagenbudget op aan een route die drie procent van het tekort wegneemt.
Waar twee grenzen even streng zijn, kiest het algoritme er één. Die keuze is uitlegbaar, maar zegt niets over het model, en zo staat hij ook op het scherm.